Showing posts with label དཔྱད་རྗོད་ར་བ།. Show all posts
Showing posts with label དཔྱད་རྗོད་ར་བ།. Show all posts
Monday, October 29, 2012
བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་བྱུང་བ་མདོར་ཙམ་བརྗོད་པ།
རྩོམ་གྱི་ཡོང་ཁུངས། ཧི་མ་ལ་ཡི་བོན།
རྩོམ་པ་པོ། སྟོང་དཔོན་དབལ་གསས་སྐྱབས།
གདོད་མའི་མི་བྱུང་བ་ནས་དུས་ཡུན་རིང་ཙམ་ལ་ཕན་ཚུན་ལ་གོ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་ལས་ཡི་གེ་མེད་ལ། ཡི་གེ་བྱུང་བ་དེ་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ངེས་ཅན་ཞིག་ལ་སླེབས་པའི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མི་རིགས་ག་གེ་མོའི་ཡི་གེ་དུས་ནམ་ཞིག་ནས་བྱུང་བ་དེ་ནི་མི་རིགས་དེའི་ཤེས་རིག་དང་དཔལ་ཡོན་སོགས་དུས་ནམ་ཞིག་ནས་དར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། རང་ཡུལ་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ཡུལ་གྲུ་འདི་ནི་རི་མཐོ་ས་གཙང་ཆུ་བོ་ཀུན་གྱི་མགོ་ཞེས་དཔྱོད་པའི་བློ་མིག་ཡངས་པོར་ཕྱེ་བའི་མཁས་དབང་མང་བོས་ཆེས་གནའ་བོའི་དུས་ནས་མིའི་རིགས་འབྱུང་བའི་རང་བྱུང་གི་ཆ་རྐྱེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པར་བཞེད་ནའང་། ཡུལ་འདིར་བྱུང་བའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་དང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཕྱིས་འབྱུང་མཁས་པ་རྣམས་ལ་བཞེད་ཚུལ་གཅིག་མཐུན་མིན་པ་འགའ་རེ་ཡོད་ལ་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་དེ་དུས་རབས་བདུན་པར་བྱོན་པའི་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་གྱི་འཁྲུངས་འདས་ལོ་ཚིགས་ལ་འདོད་ཚུལ་མི་གཅིག་པ་ཡོད་ན་དེ་སྔོན་གྱི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སོ་གསུམ་དང་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཅུ་གཉིས། ཞང་ཞུང་བྱ་རུ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་ཡ་ཐོག་རིང་མོའི་ཤེས་རིག་ལོ་རྒྱུས་གླེང་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གི་དཀའ་བའི་གནས་ཤིག་ཏུ་འདུག་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནད་དོན་ཆུང་ངུ་ཁ་ཤས་ནི་རྩོད་པས་དུས་འདང་བར་བྱེད་པ་ལས་རང་སོར་བཞག་ན་ལེགས་སྙམས་སྟེ། ཉེ་རབས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གསར་བའི་དེད་དཔོན་དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱིས་མཚར་སྡུག་འོད་སྟོང་འབར་བའི་སྔོན་ཆད་ཀྱིས་ད་ལྟའི་ཚབས་བྱེད་མི་རུང་ལ། བ་ཚྭའི་དྲི་དང་འདྲོགས་པའི་ཁ་སང་གིས་དེ་རིང་གི་སྐོམས་པ་ག་ལ་སོད། ཞེས་གསུངས་པ་ནང་བཞིན་ང་ཚོས་ཀྱང་གནའ་བོའི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་རང་གི་བརྗིད་ཉམས་སུ་རློམས་སྟེ། ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པའི་དོན་དུ་འབད་བརྩོན་མི་བྱེད་པ་ནི་འཛམ་གླིང་ན་འོད་དུ་འཚེར་བའི་རིག་གནས་ཤིག་ཉམས་མས་སུ་འགྲོ་བའི་ཉེན་བརྡ་རེད། གཞན་ཡང་ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པའི་ལག་ལེན་གྱི་ཆེད་དུ་འདས་པའི་མིག་དཔེ་འཚོལ་དགོས་པའང་ལྡོག་དུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཤིག་ཡིན་པས། ཁོ་བོས་འདིར་གངས་ལྗོངས་ཤེས་རིག་གི་གཞི་མ་ཡི་གེ་བྱུང་བ་འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནད་གལ་ཆེན་དུ་བསམ་སྟེ། འདིའི་སྐོར་ལ་རང་གི་འདོད་ཚུལ་ཅུང་ཙམ་གླེང་བར་བྱའོ། ། 《ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ》ལས་“བོད་ལ་སྔ་ན་ཡི་གེ་མེད་པ་ཡང་། བཙན་པོ་འདིའི་ཚེ་བྱུང་།”ཞེས་དང་“བཙན་པོས་བཀའ་རྩལད་པ། དབྱི་ཚབ་གློ་བ་ཉེ་བས། གུམ་ན་མཆད་ཕྱག་དར་ཏོ་བརྩིགས་པར་གནད་རྟ་ནི་བརྒྱའ་དགུམ་བར་གནང་། བུ་ཚ་ག་རུང་བ་གཆིག་གསེར་གྱི་ཡི་གེ་མྱི་ཆད་པར་སྩལད་པར་བཀའ་སྩལ་ཏོ་”“བཙནཔོ་དྲལ་ལ། བཀའ་ལན་ཡི་གེར་གསོལ་བ་ཎི་ཆང་མ་མཆི་སོ”ཞེས་པ་སྔ་ཕྱི་འགལ་བར་བཀོད་འདུག་ཅིང་། གཞན་ད་དུང་ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་ལ་སོགས་རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དང་ཡང་ན་《བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ》དང་《མ་ཎི་བཀའ་འབུམ》སོགས་ལས་བོད་ལ་སྔར་ཡི་གེ་མེད་པ་དང་། ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་རྒྱ་གར་ཡི་གེར་དཔེ་བྱས་ནས་བཟོས་པ་སོགས་བཀོད་ཡོད་པ་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་ཕྱིས་འབྱུང་མཁས་པ་མང་པོ་ཡང་ལུགས་འདི་དང་མཐུན་པར་འདོད། འདོད་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ནི་དང་བོ་སངས་རྒྱས་(གཤེན་རབ་མི་བོ)ཀྱིས་མཛད་པར་འདོད་དེ། མདོ(བོན)ལས། “ཡི་གེ་སུམ་ཅུས་བོན་གྱི་ཁོག་ཡང་ཕུབ། །མགོ་ཡིས་ལམ་དྲང་ཤད་ཀྱིས་མདོ་ཡང་བཅད། །ཚིག་གིས་བར་ཕྱེ་མི་འཁྲུགས་གསལ་བར་སྙོམས། །གུག་འགྲེལ་ན་རོ་ཞབས་ཀྱུ་ཡ་སྟ་ཡིས། །སྐབས་སྦྱོར་དོན་དུ་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཏབས། །”ཞེས་དང་“བདག་ཉིད་སྐུ་ཡི་འདུལ་བསྟན་རྫོགས་ན་ཡང་། །མ་འོངས་འགྲོ་ཀུན་ཐར་བར་འདྲེན་པའི་ཕྱིར། །གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་། །དེ་ཚེ་ང་ཉིད་མི་འབྱོན་ཡི་གེ་འབྱོན། །རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ཡི་གེའི་འཛིན་དགོས་ཕྱིར། །འཕྲུལ་གྱི་ཡི་གེར་ཀུན་གྱིས་བཀུར་བསྟི་གྱིས། །”ཞེས་སོགས་ཡི་གེ་བརྟེན་ནས་བོན་གྱི་བསྟན་པ་སྤེལ་བ་དང་མ་འོངས་སྤེལ་བར་རྗེས་བཞག་མཛད་པ་སོགས་བསྟན་ཡོད་ལ། གཞན་ཡང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་སྔ་མ་དེ་
སྲོང་བཙན་གོང་དུ་བོད་ཡིག་ཡོད་མེད་ལ་རོབ་ཙམ་དཔྱད་པ།
གངས་སེང་།
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཕལ་མོ་ཆེ་རྣམས་སུ་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདིའི་ཁུངས་ངོ་མ་དེ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ལ་གཏུགས་ཏེ་དེའི་གོང་དུ་བོད་ལ་ཡིག་རིགས་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ཆེས་ཀླ་ཀློ་ཞིག་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་གྱིས་ཐོན་མི་ཨ་ནུ་རྒྱ་གར་ལ་བཏང་ནས་ཐོན་མིས་མཁས་པ་ལི་བྱིན་ལ་བསྟེན་ནས་ཡི་གེ་བསླབ་པ་མཐར་སོང་བྱས་ཏེ་ཕྱིར་བོད་ལ་ལོག་རྗེས་བོད་ཡིག་གསར་བཟོ་བྱས་པར་བཤད་དེ་བོད་པའི་ཀླད་ཁོག་ནང་དུ་བསུབ་ཏུ་མེད་པའི་རྫུན་རིས་ཞིག་བྲིས་པ་དེ་གནས་རི་སྲོང་བཙན་ཡན་གྱི་རྒྱལ་རབས་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་རིང་གི་ཡབ་མེས་གོང་མ་རྣམས་ལ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་སྨ་འབེབས་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་མེད་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི། སྲོང་བཙན་གོང་དུ་བོད་དུ་ཡིག་སྦྱོར་གྱི་ལམ་ནས་ཕན་ཚུན་ར་སྤྲོད་ཡོད་ཚུལ་གཡུང་དྲུང་བོན་ལུགས་འཛིན་པ་ཀུན་གྱི་ཞལ་གཅིག་མཐུན་དང། བན་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁས་དབང་མང་པོའི་དགོངས་ཚུལ་ཡིན་པ་མ་ཟད་གནའ་དཔེ་དུ་མའི་ནང་དུ་དངོས་ཤུགས་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཡོད། དེང་སང་ཡང་བོན་པོ་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པའི་ལྟ་བ་དེའི་ཚུལ་གྲངས་ཚད་ལོ་རེ་བཞིན་དུ་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། འདིར་བོད་པས་མ་ཐ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་གསུམ་གོང་ནས་ཡིག་སྦྱོར་གྱི་བྱ་བ་ཡོད་ཟེར་བ་དེ། སྒྲ་སྦྱོར་གྱི་ཡི་གེ་དང་། དེ་ཡང་དབྱངས་གསལ་ལྡན་པ། དེའི་མཚོན་བྱེད་ཡི་གེའི་གཟུགས་རིས་བཅས་ཆ་ཚང་མ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་ཆོས་འདོན་བྱེད་ཙམ་ལས་སྲིད་ཕྱོགས་ལ་བེད་སྤྱོད་མི་ཐུབ་པ་དེ་འདྲ་མིན་པ་མ་ཟད། ཐ་གུ་ལ་མདུད་རྟགས་རྒྱག་པ་དང་བྱ་གཅན་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་རིས་འབྲི་བ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་མིན། རྒྱུ་མཚན་ནི། བན་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྙིང་གྲལ་རྣམས་སུ་སྲོང་བཙན་གོང་གི་རྒྱལ་དུས་སུ་སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་རྒྱ་ཆེར་བྱུང་ཚུལ་བཤད་པ་འོག་ཏུ་གསལ། གཞུང་ལུགས་རྒྱ་ཆེར་དེ་འདྲ་ཞིག་ཐག་མདུད་དང་གཟུགས་རིས་ཀྱི་ལམ་ནས་གོ་བརྡ་སྤྲོད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། ཐོན་མིས་བོད་ཡིག་བྱས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་མའི་གླེང་གཞི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞིག་འདིར་བཀོད་ན། བཀའ་ཆེམས་ཁ་ཁོལ་མ་(གཏེར་མ། ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤ། གཏེར་བཏོན་ལོ། 1049 ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་ངོས 105) ལས། “ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་ནས་བྲམ་ཟེ་ལི་བྱིན་ཏི་ཀ་བྱ་བའི་ཡིག་མཁན་ཅིག་དང་མཇལ་ནས། བྲམ་ཟེ་དེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་ང་ལ་ཡི་གེ་སློབ་དང་ཅེས་ཞུས་ནས་གསེར་དེའི་ཕྱེད་ཕུལ་བས། བྲམ་ཟེ་ན་རེ། ངས་ཡི་གེའི་ལུགས་མི་འདྲ་བ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ཤེས་པས། བོད་ཕྲུག་ཁྱོད་ཡི་གེའི་ལུགས་གང་ལ་སློབ་ཟེར་ཏེ་བྲམ་ཟེས་བོད་ཕྲུག་ཁྲིད་ནས་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ན་རྡོ་རིངས་ཅིག་ལ་ཡི་གེའི་ལུགས་མི་འདྲ་བ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་བཀྲ་ལམ་མེ་བ་བྲིས་བསྐོས་ཡོད་པ་དེ་བསྟན་པས། བོད་ཕྲུག་ན་རེ་ང་ཡི་གེ་འདི་སློབ་པོ་ཟེར་ནས་བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་ལུགས་འདི་བསླབས་སོ།” ཞེས་སོ། བཤད་སྟངས་དེ་ལ་གཞིགས་ན་ཐོན་མིས་ཡིག་གཟུགས་གསར་རྩོམ་མི་དགོས་པ་ད་ལྟའི་བོད་ཡིག་འདི་རྒྱ་གར་གྱི་ཡིག་རིགས་ཞིག་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་དུ་བསྟན་འདུག་པས། དེ་ལྟར་ན་བོད་མཁས་རྣམས་ཀྱིས་ཐོན་མིས་བོད་ཡིག་གསར་དུ་བྱས་ཚུལ་སྐོར་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མི་མཐུན་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བཤད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྩ་བ་ནས་མི་འདུག་སྙམ། འོན་ཀྱང་ཐོན་མིས་བོད་ཡིག་གསར་དུ་བྱས་ཚུལ་ལ་བཤད་སྟངས་སྣ་ཚོགས་མཆིས་ཏེ། འགའ་ཞིག་གིས་ཐོན་མིས་ལན་ཚ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་བོག་ཡིག་བཟོས་ཟེར། འགའ་ཞིག་གིས་ཝརྟུ་ལ་དཔེ་བླངས་ནས་བྱས་ཟེར། འགའ་ཞིག་གི་ནཱ་ག་རའི་ཡི་གེ་ལ་དཔེ་བླངས་ནས་བྱས་ཟེར། འགའ་ཞིག་གིས་ཁ་ཆེའི་ཡི་གེ་ལ་དཔེ་བླངས་ནས་བྱས་ཟེར། འགའ་ཞིག་གིས་གུཔྟའི་ཡི་གེ་ལ་བལྟས་ནས་བཟོས་ཟེར། འགའ་ཞིག་གིས་ཞང་ཞུང་ཡི་གེ་ལ་དཔེ་བླངས་ནས་བཟོས་ཟེར། འགའ་ཞིག་གིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནང་ནས་ལེགས་སྒྲུག་བྱས་ཟེར་བ་སོགས་ངེས་བརྟན་མེད་པའི་བཤད་སྲོལ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཞིག་བྱུང་འདུག །ལོ་རྒྱུས་ཕལ་མོ་ཆེ་རྣམས་སུ་ཐོན་མིས་བོད་ཡིག་ཇི་ལྟར་བཟོས་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། རྒྱ་གར་གྱི་དབྱངས་ཡིག་བཅུ་དྲུག་ནང་ནས་བོད་ཡིག་གི་དབྱངས་བཞི་བླངས་པ་དང་། རྒྱ་ཡིག་གསལ་བྱེད་སོ་བཞི་ལས་ཉེར་གསུམ་འདམ་སྒྲིག་བྱས། སྲོག་ཡིག་ཨ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་མཐར་སྦྱར་བས་མཐའ་སྡོམ་དབྱངས་གསལ་ཉེར་བརྒྱད་གྲུབ་ཀྱང་། དེས་བོད་སྐད་སྦྱོར་སྡེབ་ལ་མ་འདང་། དེའི་སྟེང་ཡི་གེ་དྲུག་མ་རྙེད་ཐོན་མི་ཐུགས་མུག་ནས་བསྡད་སྐབས། ཁ་ཅིག་གིས་རྒན་མོ་ཞིག་གི་ངག་ནས་བསླབས་ཟེར། ཁ་ཅིག་གིས་ཉམས་སྣང་ལ་མི་ནག་རྟ་ནག་ཞོན་པ་ཞིག་གིས་བསླབས་ཟེར། ཁ་ཅིག་གིས་རྒན་པོ་ཕྱག་མཁར་ཐོགས་པ་ཞིག་གིས་བསླབས་ཟེར། གང་ལྟར་ཡང་འདིར་ཆོས་འབྱུང་མེ་ཏོག་སྙིང་པོ་ལས་བཤད་པ་ལྟར་བཀོད་ན། དེ་ཉིད་(རྩོམ་པ་པོ། ཉང་ཉི་མ་འོད་ཟེར། དུས་རབས་12། བོད་ལྗོངས་བོད་ཡིག་དཔེ་རྙིང་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། ཤོག་ངོས། 159)ལས།“སམ་བྷོ་ཌ་ཡིས་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་ལ་སྤྲོས་པས། བོད་ཡིག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལས་མ་རྙེད་ནས་སྨྲ་བ་བསྡེབས་སུ་མ་འདོད་ནས་སྐད་མ་ཁུགས་ཏེ་ཁོང་དབུ་འཐོམས་ཏེ་ཉལ་ནས་འདུག་པ་མནལ་དུ་སོང་བ་དང་མནལ་སད་པའི་ཚེ་རང་གི་རྩ་ན་སྐྱེས་བུ་རྒད་པོ་ཕྱག་མཁར་ཐོགས་པ་ཞིག་འདུག་ནས་ཁྱོད་གང་ནས་འོངས། གར་འགྲོ། ཅི་བྱེད་པ་ཡིན། རིགས་གང་ཡིན། ངའི་སྒོ་བསྡམས་པ་ལ་གང་ནས་ཐར་ཞེས་སྨྲས་པས། རྒད་པོ་དེ་ན་རེ། ཆོས་ཉིད་གཤིས་ལ་གོང་འོག་མེད། ཡང་དག་དོན་ལ་བྱ་བྱེད་མེད། ནམ་མཁའ་[ལམ་དུ་]བྱས་པ་ལ། སྒོ་ཆ་བསྡམས་པ་ག་ལ་ཐུབ། ཟེར་རོ། དེ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པར་རིག་ནས་ཡང་ཡང་དུ་དྲིས་པས་རྒན་པོ་ན་རེ། ང་ཞང་ཞུང་མི་ཡུལ་ནས་འོངས། ཟ་ཧོར་གྱི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་ཟེར། ཐག་ཇི་ཙམ་ཡོད་བྱས་པས་ཅི་ཆ་ཡོད་ཟེར། འཚོ་རྒྱགས་ཅི་ཡོད་བྱས་པས་ཇ་ཡོད་ཟེར། རིགས་ནི་འ་ཞའི་ཡིན་ཟེར། མི་སྣང་བར་སོང་ངོ་། དེར་སམ་བྷོ་ཌས་བསམས་པས་རིགས་འ་ཞ་ཡིན་ཟེར་བས་འ་རྙེད། ཞང་ཞུང་ནས་ཡོངས་ཟེར་བས་ཞ་རྙེད། ཟ་ཧོར་ཡུལ་དུ་འགྲོ་ཟེར་བས་ཟ་རྙེད། ཐག་ཇི་ཙམ་བྱས་པས་ཅི་ཆ་ཡོད་ཟེར་བས་ཅ་དང་ཆ་རྙེད་དོ། རྒྱགས་ཅི་ཡོད་བྱས་པས་ཇ་ཡོད་ཟེར་བས་ཇ་རྙེད།” ཅེས་བཤད་དོ། དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་རྣམ་དཔྱོད་གང་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་བོ་ཞིག་གིས་གང་དྲན་བྱུང་རྒྱལ་དུ་སྨས་པ་དེར་བཀོད་པར་གསལ་ཏེ། ཐོན་མི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་གླེང་བཞིན་དུ་ཁོང་གིས་དེའི་གོང་དུ་ཞང་ཞུང་དང་ཟ་ཧོར་འ་ཞ་ཇ་སོགས་དྲན་མ་མྱངས་པ་དང་། རྒན་པོ་དེའི་སྐད་ཆ་ལ་ཉན་ཏེ་གཞི་ནས་དེ་ཚོ་བློ་ལ་ཤར་བ་དང་དུས་མཉམ་དུ་ཡིག་དྲུག་ངེས་པ་ནི་བསྟོད་ར་སྨད་རར་སོང་བ་ལྟ་བུ་ཅི་འདྲའི་ཡ་མཚན་ཞིག་རེད། དེ་འདྲའི་མིང་གོ་བ་ཙམ་གྱིས་ཡིག་འབྲུ་བློ་ལ་ཤར་ཐུབ་ན་རྒྱ་ཡིག་ལ་དཔེ་ལེན་དགོས་དོན་མི་འདུག་སྟེ། ཀ་བ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པས་ཀ་དང་བ་བཟོ་ཆོག་ལ། ཁང་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པས་ཁ་དང་པ། ཐོན་མི་ཨ་ནུ་ཞེས་ཐོས་པས་ཐ་དང་མ་ཨ་ན་སོགས་བཟོ་ཆོག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ། མ་གཞི་ཐོན་མིས་ཡི་གེ་ཉེར་བཞི་བཟོས་ཚར་ནས་དེས་མི་འདང་བར་དེའི་སྟེང་ཡི་གེ་དྲུག་དགོས་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་དྲུག་དེ་གང་དང་གང་ཡིན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ངེས། དེའི་གོང་དུ་བོད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན་ཡང་ཡི་གེའི་་སྒྲ་གདངས་ཚང་མ་ཡོད་པ་དཔེར་ན་ཞ་དང་འ་ཡི་སྒྲ་གདངས་ཡིག་གཟུགས་ལ་མ་ལྟོས་ནས་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། ཐོན་མིས་ཡི་གེ་གསར་དུ་བྱས་ཟེར་བ་དེ་ཡིག་གཟུགས་གསར་དུ་བཟོས་པ་ལ་གོ་བ་མ་གཏོགས་ཡི་གེའི་སྒྲ་གདངས་བཟོས་པ་ཅི་ལ་གོ། ཐོན་མིས་ཞང་ཞུང་དང་ཟ་ཧོར་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞ་གཟུགས་དང་ཟ་གཟུགས་གང་འདྲ་བྱེད་དེ་བློ་ལ་ཤར་ཐུབ། དེ་འདྲའི་སྒྲུང་གཏམ་དེ་ལ་གཞིགས་ན་ཐོན་མིས་ཡི་གེ་བཟོས་ཟེར་བ་དེ་ཡིག་གཟུགས་བྱས་པ་ལ་མི་གོ་བ་སྒྲ་གདངས་བཟོས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གོ་ནུས་སོ། དོན་དངོས་ཐོག་རྣམ་འཔྱོད་ཀྱི་བློ་གྲོས་མངའ་བའི་བན་དྷེའི་མཁས་དབང་མང་དག་ཅིག་གིས་Sunday, June 27, 2010
ལོ་ཙཱ་བ་ཆུང་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱི་བཀའ་དྲི་ལས་འཕྲོས་ཏེ་”རྒྱ་གར་”ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་སྐོར་ལ་ཅུང་ཞིག་གླེང་བ།
ཁར་ཉིན་ངས་འཕྲུལ་སྒྲའི་དྲ་སྟེང་དུ་”རྒྱ་གར་”ཞེས་པ་བོད་སྐད་མ་རེད་ཅེས་པ་ཞིག་བྲིས་ཡོད་པར་བརྟེན། སྐུ་ངོ་མཆོག་ནས་བསམ་ཚུལ་གསར་པ་ཡིན་ན་ཟིན་བྲིས་སུ་བྲིས་ན་ལེགས་ཚུལ་གསུངས་པས། སྐུ་ངོ་མཆོག་གི་དགོངས་ཚུལ་དང་མཚུངས་པའི་བསམ་ཚུལ་གསར་པ་མིན་ཀྱང་ཅུང་ཞིག་འབྲི་ན་འདོད། སྤྱིར་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་འགྲེལ་སྐབས། ’རྒྱ་’ནི་བོད་དབུས་སུ་བརྩིས་པའི་མཐའ་ཡི་རྒྱ་ན་གནས་པས་ན་དེ་ལྟར་དང། ‘གར་’གྱོན་གོས་དཀར་བའི་ཆ་ནས་དང་། ཡང་ན་བོད་ནས་ལོགས་སུ་’གར’་ནས་ཡོད་པས་’རྒྱ་གར་’ཞེས་འབོད་ཅེས་བཤད་ཡོད་ཡོད།
དེའང་བཤད་བྱ་གཙོ་བོ་”རྒྱ་གར་”ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་རྒྱུ་མཚན་དང་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་མིང་ཚིག་ཞིག་རེད་ཅེས་བཤད་ཆོག རྒྱུ་མཚན་ནི། རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་མིང་ཡིན་ན་ཕལ་ཆེར་འདྲ་འབྲེལ་སོགས་ཅི་རིགས་ལ་བཏགས་པར་ཁས་ལེན་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ཨརྱན་ (Aryan) རིགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་མི་རྣམས་ཤ་མདོག་དང་སྤྱོད་ལམ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་བཞི་རུ་ཕྱེས་ཡོད་པར་བཤད། དེའང་”ཤུ་དྷ་ར”(Shudhra) རིགས་ངན་དང། “བྲཧམན” (Brahmin) ༼བོད་པས་འདི་ལ་”བྲམ་ཟེ་”ཟེར་ཡང་དོན་དུ་འདིའང་བོད་སྐད་མ་རེད།༽ གཙང་རིགས་སམ་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་རིགས། “ཀཱཤ་ཏྲི་ཡ” (Kashtriya) དམག་གི་རིགས། “ཝེཤ་ཡ” (Vaishya) ཚོང་པའི་རིགས་བཅས་སུ་ཕྱེས། མི་རིགས་འདི་དག་གོང་དུ་ཨརྱན་རིགས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པར་བརྟེན། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་གོང་དུ་ད་ལྟའི་རྒྱ་གར་འདི་ཉིད་ཀྱང་གོང་གི་ཨརྱན་རིགས་ཀྱི་སྟངས་འཛིན་འོག་ཏུ་གནས་ཡོད། སྤྱིར་ཐོག་མར་ཡུལ་གྱི་མིང་ལ་”སིན་དྷུ་” (Sindhu) སྟེ། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་སིན་དྷུའི་འགྲམ་ན་གནས་པས་ན་དེ་ལྟར་ཟེར། དེ་དང་མཚུངས་པར་ཨརྱན་གྱི་རིགས་རྣམས་ཐོག་མར་སིན་དྷུའི་རྒྱུད་ན་གནས་པས་མི་རིགས་ཀྱི་མིང་ལ་ཨརྱན་ཟེར་བར་སྣང།
ད་ནི་གོང་གི་”ཨརྱན་” ཞེས་པ་དེ་བོད་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཚུལ་སྐོར་ལ་ཅུང་གླེང་ན། སྤྱིར་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་”ཨརྱ་” ནི་བོད་སྐད་དུ་”འཕགས་”ཞེས་གོ་བ་དང་། “ཨརྱན་” ནི་”འཕགས་པའམ་འཕགས་པའི་”ཟེར་བ་ཡིན། དཔེར་ན། “ཨརྱ་ཝར་ཏ” (Āryāvarta) ནི་འཕགས་པའི་ཡུལ་ཏེ་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡ་ནས་ཝིན་དྷ་ཡའི་རི་རྒྱུད་བར་གྱི་ཨརྱན་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་ཡུལ་ཞིག་ལ་གོ་ཞེས་བཤད་ཡོད། དེ་དང་འདྲ་བར་བོད་པས་ཀྱང་”འཕགས་ཡུལ་”ཞེས་འབོད་ཀྱིན་པ་རེད། བོད་སྐད་དུ་ཐོག་མར་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་གྱི་མིང་བྲིས་སྐབས་ཡུལ་དེའི་སྐད་དོད་དམ་ཡང་ན་ཡུལ་མིང་དེའི་གོ་དོན་ལ་གཞི་བཞག་ནས་བྲིས་ཡོད་པ་ལས་བོད་རང་གི་བརྡ་དག་དང་མཚུངས་པའི་མིང་ཞིག་ཕར་འདོགས་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་རེད། ད་ནི་འདི་ལྟར་ཏེ། ཐོག་མའི་བོད་ཀྱི་ཡིག་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་མེད་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་”ཨརྱ་” ཡང་ན་ “ཨརྱ་ཝར་ཏ” ཞེས་བྲིས། ཕྱིས་སུ་རིམ་པར་ཨརྱ་ཡི་”ཨ་” མེད་པར་གྱུར་ནས་”རྱ་” གཅིག་པུར་ལྷག དེའང་ཡིན་ཏེ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ཨ་སྲོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་ཆེས་མང་། གོང་གི་ར་ཡ་བཏགས་དང་ད་ཡ་བཏགས་གཉིས་དབུ་མེད་སོགས་ལ་འབྲི་ཚེ་སྐབས་སྐབས་སུ་ཤིན་ཏུ་ནས་དབྱེ་འགྱེད་དཀའ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བས་རིམ་པར་’རྒྱ་གར་’ཞེས་འབྲི་ཚེ་ད་ཡ་བཏགས་རྒྱ་སྟེ་དཔེར་ན་”དྱ་གར”ལྟ་བུར་བྲིས་ཡོད་པ་གསལ་པོར་སྣང། ལྷག་པར་དབུ་མེད་དུ་”རྒྱ་”ཡི་འཚབ་ལ་”དྱ་”བྲིས་པ་མང་པོ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ལ། འབྲི་ཚེ་མགྱོགས་པ་དང་སླ་པོ་ཡོད་པས་ཡིན།
རྒྱ་གར་ཞེས་པའི་ཕྱི་མ་”གར་”ནི་གོང་ཞུས་ལྟར་དཀར་བའམ་ལོགས་སུ་གར་བར་འགྲེལ་ཡང། དོན་དུ་རང་གི་བསམ་ཚུལ་བྱས་ན་དེའང་བོད་སྐད་མིན་པའི་ཚོར་སྣང་བྱུང། རྒྱུ་མཚན་ནི་གོང་གི་”ཨརྱ་ཝར་ཏ་”ཞེས་པའི་ཕྱི་མ་”ཝར་ཏ་”ནི་”ཨ་ཝར་ཏ”ལས་བྱུང་སྟེ་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་གོ ལེགས་སྦྱར་གྱི་”ཝ་”ནི་ཧོབ་ཏེ་བལྟ་ན་བོད་ཡིག་དབུ་མེད་ཀྱི་’ག་རྐང་པ་མེད་པ་’འདྲ་ཞིག་ཡོད་པས་”ཝར་””གར་”ལ་འགྱུར་མི་སྲིད་པ་མ་རེད་སྙམ། དེས་ན་བོད་པས་”རྒྱ་གར་”ཞེས་འབོད་པ་ནི་”ཨརྱ་ཝར་”ཞེས་འབོད་པ་དང་མཚུངས་ཀྱང་། ད་དུང་”འཕགས་ཡུལ་རྒྱ་གར་”ཞེས་བསྐྱར་ལྡབ་བྱེད་པ་ནི་ངལ་བའི་རྒྱུ་ལས་མ་འདས།
ད་འོ་ན་གོང་གི་རྒྱ་ཡི་འགྲེལ་བཤད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱ་ལ་ཁྱབ་བམ་མི་ཁྱབ་ཟེར་ན། དེའང་ཡིན་ཆོག་སྟེ་སྔོན་རྒྱ་ནག་ལའང་ཨརྱན་རིགས་ཏེ་འཕགས་པའི་སྡེ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཡོད་པས་སོ། ལར་བོད་པ་ཚོར་གཞན་གྱི་སྐད་དོད་དང་མཚུངས་པའི་མིང་མང་པོ་ཞིག་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་དོན་ཅན་གྱི་མིང་རེ་འདོགས་དགོས་ན་མཁས་པོ་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན་དེང་གི་ཆར་”མ་ན་ལི”ལ་’མུན་ནག་གླིང་’དང། “མེཀ་ལོཌ་གྷནཇ་” ལ་’མེ་ལྷ་དགའ་འཁྱིལ། ཡང་ན། མི་གླ་དགའ་སྐྱིད་’། “ཅའོ་ར་ཏར་” ལ་’རྐྱང་རུ་བསྟར་’། “མ་ཇ་ནུ་ཀ་ཊི་ལ་“ ལ་‘མ་བྱུང་ཊི་ལ་’སོགས་མང་པོ་བཏགས་ཡོད་། ངོ་མ་སྙན་པོ་དང་གོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་མི་འདུག་པས།
འདི་ན་ཀུན་རྟོག་ཡིད་ཀྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་རྣམས། །
མ་སྦས་རང་སྣང་ལྷུག་པོར་བྲིས་པ་འདི། །
མཁས་པས་དཔྱོད་པའི་ཆ་རྐྱེན་མ་ལགས་ཀྱང། །
བདག་འདྲའི་བློ་དམན་རིག་ལམ་སྒོ་འགྱེད་ཡིན། །
མུ་ཙུག་སྨར་རོ
དེའང་བཤད་བྱ་གཙོ་བོ་”རྒྱ་གར་”ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་རྒྱུ་མཚན་དང་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་མིང་ཚིག་ཞིག་རེད་ཅེས་བཤད་ཆོག རྒྱུ་མཚན་ནི། རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་མིང་ཡིན་ན་ཕལ་ཆེར་འདྲ་འབྲེལ་སོགས་ཅི་རིགས་ལ་བཏགས་པར་ཁས་ལེན་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་ཨརྱན་ (Aryan) རིགས་ཀྱིས་རྒྱ་གར་གྱི་མི་རྣམས་ཤ་མདོག་དང་སྤྱོད་ལམ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་བཞི་རུ་ཕྱེས་ཡོད་པར་བཤད། དེའང་”ཤུ་དྷ་ར”(Shudhra) རིགས་ངན་དང། “བྲཧམན” (Brahmin) ༼བོད་པས་འདི་ལ་”བྲམ་ཟེ་”ཟེར་ཡང་དོན་དུ་འདིའང་བོད་སྐད་མ་རེད།༽ གཙང་རིགས་སམ་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་རིགས། “ཀཱཤ་ཏྲི་ཡ” (Kashtriya) དམག་གི་རིགས། “ཝེཤ་ཡ” (Vaishya) ཚོང་པའི་རིགས་བཅས་སུ་ཕྱེས། མི་རིགས་འདི་དག་གོང་དུ་ཨརྱན་རིགས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པར་བརྟེན། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་གོང་དུ་ད་ལྟའི་རྒྱ་གར་འདི་ཉིད་ཀྱང་གོང་གི་ཨརྱན་རིགས་ཀྱི་སྟངས་འཛིན་འོག་ཏུ་གནས་ཡོད། སྤྱིར་ཐོག་མར་ཡུལ་གྱི་མིང་ལ་”སིན་དྷུ་” (Sindhu) སྟེ། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་སིན་དྷུའི་འགྲམ་ན་གནས་པས་ན་དེ་ལྟར་ཟེར། དེ་དང་མཚུངས་པར་ཨརྱན་གྱི་རིགས་རྣམས་ཐོག་མར་སིན་དྷུའི་རྒྱུད་ན་གནས་པས་མི་རིགས་ཀྱི་མིང་ལ་ཨརྱན་ཟེར་བར་སྣང།
ད་ནི་གོང་གི་”ཨརྱན་” ཞེས་པ་དེ་བོད་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཚུལ་སྐོར་ལ་ཅུང་གླེང་ན། སྤྱིར་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་”ཨརྱ་” ནི་བོད་སྐད་དུ་”འཕགས་”ཞེས་གོ་བ་དང་། “ཨརྱན་” ནི་”འཕགས་པའམ་འཕགས་པའི་”ཟེར་བ་ཡིན། དཔེར་ན། “ཨརྱ་ཝར་ཏ” (Āryāvarta) ནི་འཕགས་པའི་ཡུལ་ཏེ་རི་བོ་ཧི་མ་ལ་ཡ་ནས་ཝིན་དྷ་ཡའི་རི་རྒྱུད་བར་གྱི་ཨརྱན་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་ཡུལ་ཞིག་ལ་གོ་ཞེས་བཤད་ཡོད། དེ་དང་འདྲ་བར་བོད་པས་ཀྱང་”འཕགས་ཡུལ་”ཞེས་འབོད་ཀྱིན་པ་རེད། བོད་སྐད་དུ་ཐོག་མར་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་གྱི་མིང་བྲིས་སྐབས་ཡུལ་དེའི་སྐད་དོད་དམ་ཡང་ན་ཡུལ་མིང་དེའི་གོ་དོན་ལ་གཞི་བཞག་ནས་བྲིས་ཡོད་པ་ལས་བོད་རང་གི་བརྡ་དག་དང་མཚུངས་པའི་མིང་ཞིག་ཕར་འདོགས་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་རེད། ད་ནི་འདི་ལྟར་ཏེ། ཐོག་མའི་བོད་ཀྱི་ཡིག་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་མེད་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་”ཨརྱ་” ཡང་ན་ “ཨརྱ་ཝར་ཏ” ཞེས་བྲིས། ཕྱིས་སུ་རིམ་པར་ཨརྱ་ཡི་”ཨ་” མེད་པར་གྱུར་ནས་”རྱ་” གཅིག་པུར་ལྷག དེའང་ཡིན་ཏེ་ལེགས་སྦྱར་སྐད་དུ་ཨ་སྲོག་མེད་དུ་འགྲོ་བ་ཆེས་མང་། གོང་གི་ར་ཡ་བཏགས་དང་ད་ཡ་བཏགས་གཉིས་དབུ་མེད་སོགས་ལ་འབྲི་ཚེ་སྐབས་སྐབས་སུ་ཤིན་ཏུ་ནས་དབྱེ་འགྱེད་དཀའ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བས་རིམ་པར་’རྒྱ་གར་’ཞེས་འབྲི་ཚེ་ད་ཡ་བཏགས་རྒྱ་སྟེ་དཔེར་ན་”དྱ་གར”ལྟ་བུར་བྲིས་ཡོད་པ་གསལ་པོར་སྣང། ལྷག་པར་དབུ་མེད་དུ་”རྒྱ་”ཡི་འཚབ་ལ་”དྱ་”བྲིས་པ་མང་པོ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་ལ། འབྲི་ཚེ་མགྱོགས་པ་དང་སླ་པོ་ཡོད་པས་ཡིན།
རྒྱ་གར་ཞེས་པའི་ཕྱི་མ་”གར་”ནི་གོང་ཞུས་ལྟར་དཀར་བའམ་ལོགས་སུ་གར་བར་འགྲེལ་ཡང། དོན་དུ་རང་གི་བསམ་ཚུལ་བྱས་ན་དེའང་བོད་སྐད་མིན་པའི་ཚོར་སྣང་བྱུང། རྒྱུ་མཚན་ནི་གོང་གི་”ཨརྱ་ཝར་ཏ་”ཞེས་པའི་ཕྱི་མ་”ཝར་ཏ་”ནི་”ཨ་ཝར་ཏ”ལས་བྱུང་སྟེ་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་གོ ལེགས་སྦྱར་གྱི་”ཝ་”ནི་ཧོབ་ཏེ་བལྟ་ན་བོད་ཡིག་དབུ་མེད་ཀྱི་’ག་རྐང་པ་མེད་པ་’འདྲ་ཞིག་ཡོད་པས་”ཝར་””གར་”ལ་འགྱུར་མི་སྲིད་པ་མ་རེད་སྙམ། དེས་ན་བོད་པས་”རྒྱ་གར་”ཞེས་འབོད་པ་ནི་”ཨརྱ་ཝར་”ཞེས་འབོད་པ་དང་མཚུངས་ཀྱང་། ད་དུང་”འཕགས་ཡུལ་རྒྱ་གར་”ཞེས་བསྐྱར་ལྡབ་བྱེད་པ་ནི་ངལ་བའི་རྒྱུ་ལས་མ་འདས།
ད་འོ་ན་གོང་གི་རྒྱ་ཡི་འགྲེལ་བཤད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱ་ལ་ཁྱབ་བམ་མི་ཁྱབ་ཟེར་ན། དེའང་ཡིན་ཆོག་སྟེ་སྔོན་རྒྱ་ནག་ལའང་ཨརྱན་རིགས་ཏེ་འཕགས་པའི་སྡེ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཡོད་པས་སོ། ལར་བོད་པ་ཚོར་གཞན་གྱི་སྐད་དོད་དང་མཚུངས་པའི་མིང་མང་པོ་ཞིག་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་དོན་ཅན་གྱི་མིང་རེ་འདོགས་དགོས་ན་མཁས་པོ་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན་དེང་གི་ཆར་”མ་ན་ལི”ལ་’མུན་ནག་གླིང་’དང། “མེཀ་ལོཌ་གྷནཇ་” ལ་’མེ་ལྷ་དགའ་འཁྱིལ། ཡང་ན། མི་གླ་དགའ་སྐྱིད་’། “ཅའོ་ར་ཏར་” ལ་’རྐྱང་རུ་བསྟར་’། “མ་ཇ་ནུ་ཀ་ཊི་ལ་“ ལ་‘མ་བྱུང་ཊི་ལ་’སོགས་མང་པོ་བཏགས་ཡོད་། ངོ་མ་སྙན་པོ་དང་གོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་མི་འདུག་པས།
འདི་ན་ཀུན་རྟོག་ཡིད་ཀྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་རྣམས། །
མ་སྦས་རང་སྣང་ལྷུག་པོར་བྲིས་པ་འདི། །
མཁས་པས་དཔྱོད་པའི་ཆ་རྐྱེན་མ་ལགས་ཀྱང། །
བདག་འདྲའི་བློ་དམན་རིག་ལམ་སྒོ་འགྱེད་ཡིན། །
མུ་ཙུག་སྨར་རོ
Subscribe to:
Posts (Atom)
བསམ་གཞིགས།
ངས་ང་རང་ཉིད་འཛམ་གླིང་འདིར་སྐྱེས་པ་དེ་ཤེས་དགོས་ལ། སྐྱེས་ནས་འཛམ་གླིང་འདིར་རྐང་རྗེས་ཞིག་འཇོག་དགོས་པའང་ཤེས་དགོས།
སྡོང་གྲོགས།
ཀྱཻ། ཕྱོགས་བཅུ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ན། །
དམ་ཅན་ལྷ་སྲུང་ཁྱེད་རྣམས་ཉོན། །
རིན་ཆེན་གསེར་བས་རིན་ཆེ་མེད། །
སྐྱེམས་འཕང་ཆང་བས་ངོ་ཆེ་མེད། །
སངས་རྒྱས་བཀའ་བས་བདེན་ཆེ་མེད། །
གཡུང་དྲུང་བོན་བས་སྟོབས་ཆེ་མེད། །
གཤེན་རབས་རྣམས་བས་མཐུ་ཆེ་མེད། །
སེམས་ཀྱི་རྩལ་བས་མྱུར་བ་མེད། །
དེ་རིང་གཤེན་གྱི་ཆང་བརྔན་གྱིས། །
རང་རང་བསྟན་པ་སྲུང་བར་མཛོད། །
བོན་གྱི་སྡོང་གྲོགས་བོན་གྱིས་བྱེད། །
ཞང་ཞུང་པ།. Powered by Blogger.
ཟིན་བྲིས་གཙོ་གཉེར་བ་ཞང་ཞུང་པ།
ཞང་ཞུང་པ་ཞེས་པའི་དྲྭ་རྒྱ་གཙོ་གཉེར་བ་ནི། མཐོ་སྒང་སྦྲ་ནག་གི་ཐུ་འོག་ནས་ཚར་ལོང་བྱུང་ཞིང་ཤེས་རིག་གི་བདུད་བརྩི་ལྷོ་ མཐའི་ཡུལ་ནས་མྱོང་བའི་ཡུལ་གྱར་བ་ཞིག་ཡིན།
དུས་སྟོང་དུ་ངས་དགའ་ཤོས་བྱ་ཡུལ།
- འཁྲབ་ཚན། སུན་ཙེན་དམག་དོན་བསྟན་བཅོས།
- འཁྲབ་ཚན། གོང་མའི་ཨ་སྲུ་ཐེན་ཀུ་ཕྷ།
- འཁྲབ་ཚན། ཆུ་ངོགས་གཏམ་རྒྱུད།
- དཔེ་དེབ། ཀླུ་འབུམ་མི་རྒོད།
- དཔེ་དེབ། ཤར་རྫའི་ལེགས་བཤད་མཛོད།
- དཔེ་དེབ། མཁས་དབང་དཔལ་ཚུལ་གྱི་བསྟན་བྱུང།
- དཔེ་དེབ། བཀྲས་ཟུར་ཚང་གི་གསང་བའི་གཏམ་རྒྱུད།
- དཔེ་དེབ། དྲང་སྲོང་བསྟི་གནས་ཀྱི་རྨི་ལམ་ཡུན་ཅིག
- དཔེ་དེབ། ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་།
ཐུགས་རྗེ་ཆེ།
ངའི་ཟིན་བྲིས་སུ་ཕེབས་པར་དགའ་བསུ་དང་ཁྱེད་ལ་ནད་མེད་ཚེ་རིང་ཡོང་བའི་སྐྱེལ་མ་ཞུ། ཐ་ཚན་མུ་ཙུག་སྨར།
ལེགས་བཤད།
འབྲེལ་མཐུད་དྲ་གནས་ཁག
- ཁམས་པའི་དྲ་བ།
- དབྱིན་བོད་ཚིག་མཛོད།
- བོད་ཀྱི་རིག་མཛོད་དྲ་བ།
- ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།
- མཉེན་ཆས་ཕབ་ལེན་དྲ་སྟེགས།
- བོད་ཀྱི་དྲ་སྟེགས།
- མཁས་དབང་བཀྲིས་ཚེ་རིང་གི་དྲ་ཚིགས།
- སྨོན་ལམ་དྲ་ཚིགས།
- ཁ་བརྡ་གླེང་མོལ།
- ཞང་ཞུང་དྲ་བ།
- བོད་ཀྱི་བརྡ་འཕྲིན་དྲ་བ། (བོད་ཀྱི་གྷུ་གྷུལ)
- འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད། (འབྲུག་སྐད)
- ན་གཞོན་གསར་པ།
- གཅན་ཚ་རྫོང་མི་རིགས་སློབ་འབྲིང་དྲ་བ།
- བོད་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་དྲ་བ།
- ཀྲུང་གོའི་བོད་ལྗོངས་ཆ་འཕྲིན་ལྟེ་གནས།
- ཆོས་གྲོགས་དྲ་བ།
- གངས་ལྗོངས་གླེང་སྟེགས།
- ཀྲང་གོའི་བོད་རིག་པའི་དྲ་བ།
- ཆུང་ཚེ། ༔ བྱ་སྒྲོ་དཀར་པོའི། རྨི་ལམ།
- ཁྱུང། ༔ སྨོན་ལམ་གྱི་རྡོ་འབུམ་ཟིན་བྲིས།
- རེབ་དགོན་བོན་མོང་དྲ་བ།